Tin bóng đá - Gốc rễ gây bạo loạn sau các sự kiện bóng đá ở Pháp

8:54

Tin bóng đá - Pháp - Những vụ bạo động sau khi PSG vô địch Champions League một lần nữa làm dấy lên tranh luận về những căng thẳng xã hội sâu xa phía sau các sự kiện bóng đá lớn tại quốc gia này.

Bạn đang xem tin tức tại trang web https://vuicungbongda.com

Khi PSG đánh bại Arsenal để lần thứ hai liên tiếp vô địch Champions League hôm 30/5, hàng trăm nghìn người đổ xuống đường tại Paris và nhiều thành phố lớn để ăn mừng.

Tại đại lộ Champs-Elysees, dòng người ken đặc, hò reo, đốt pháo sáng và bấm còi xe liên tục. Khu vực quanh Khải Hoàn Môn nhanh chóng bị phong tỏa khi cảnh sát dựng hàng rào kiểm soát dòng người.

Ở sân Parc des Princes, nơi hàng chục nghìn CĐV theo dõi trận đấu qua màn hình lớn, không khí lễ hội kéo dài suốt nhiều giờ. Nhưng khi đêm xuống, không phải mọi khu vực đều trong trạng thái ăn mừng.

Theo Bộ Nội vụ Pháp, khoảng 22.000 cảnh sát đã được triển khai trên toàn quốc, trong đó riêng Paris có khoảng 8.000 người nhằm kiểm soát nguy cơ bạo lực. Dù vậy, nhiều vụ đốt xe, phá hoại cửa hàng và đụng độ với lực lượng an ninh vẫn xảy ra tại một số điểm nóng quen thuộc. Thậm chí, một người đàn ông 23 tuổi tử vong sau khi điều khiển xe máy đâm vào khối bê tông

Giới chức cho biết gần 900 người bị bắt giữ trên toàn quốc, hàng trăm người bị thương và nhiều cảnh sát bị tấn công trong các vụ việc liên quan đến đêm ăn mừng.

Sáng hôm sau, không khí tại Champ de Mars dưới chân tháp Eiffel lại hoàn toàn khác. Hàng chục nghìn người tiếp tục đổ về đây để chào đón đội bóng trong lễ diễu hành. Các cầu thủ PSG xuất hiện trên xe buýt mui trần, trong tiếng hò reo và cờ đỏ xanh phủ kín hai bên đường.

Sự đối lập giữa một bên là lễ hội bóng đá và một bên là bạo lực đường phố tiếp tục làm dấy lên câu hỏi quen thuộc ở Pháp: vì sao các chiến thắng thể thao lớn lại thường đi kèm bất ổn xã hội?

Giới chức Pháp đưa ra cách giải thích quen thuộc: trong các sự kiện tập trung đông người luôn tồn tại một nhóm nhỏ lợi dụng đám đông để phá hoại, cướp bóc hoặc đối đầu với cảnh sát. Theo quan điểm này, bạo lực không phản ánh bản chất của người hâm mộ bóng đá, mà là hành vi của các nhóm cơ hội xuất hiện trong mọi sự kiện quy mô lớn.

Tuy nhiên, cách lý giải này chưa trả lời được câu hỏi vì sao hiện tượng này lặp lại thường xuyên ở Pháp, trong khi nhiều quốc gia châu Âu khác không ghi nhận mức độ tương tự trong các sự kiện thể thao.

Nhiều chuyên gia an ninh và nhà nghiên cứu xã hội học cho rằng sai lầm phổ biến là xem bóng đá như nguyên nhân trực tiếp của bạo lực. Theo họ, chiến thắng của PSG không tạo ra mâu thuẫn mới, mà chỉ tạo ra điều kiện để những căng thẳng vốn tồn tại từ trước bộc lộ.

Hàng chục nghìn người tập trung trong cùng không gian, cảm xúc tập thể bị đẩy lên cao, giao thông bị gián đoạn và lực lượng an ninh phải phân tán trên diện rộng. Trong bối cảnh đó, chỉ cần một nhóm nhỏ chủ động gây rối cũng có thể kéo theo phản ứng dây chuyền.

Đây cũng là lý do các vụ đốt xe, phá hoại tài sản công hay đụng độ với cảnh sát không chỉ xuất hiện sau bóng đá, mà còn xảy ra trong đêm giao thừa, Quốc khánh 14/7 hoặc các cuộc biểu tình quy mô lớn.

Nhìn theo cách này, chiến thắng của PSG không phải nguyên nhân gây ra bất ổn. Nó chỉ tạo ra một sân khấu khổng lồ để những bất ổn vốn tồn tại sẵn trong xã hội xuất hiện công khai.

Văn hóa xuống đường kéo dài hàng thế kỷ. Để hiểu hiện tượng này, nhiều chuyên gia cho rằng cần nhìn vào lịch sử chính trị - xã hội của Pháp.

Từ Cách mạng Pháp năm 1789, Công xã Paris 1871, phong trào sinh viên năm 1968 cho đến phong trào "Áo vàng" gần đây, đường phố luôn là không gian đặc biệt trong đời sống chính trị nước này.

Biểu tình và tụ tập đông người là một phần quen thuộc trong cách xã hội Pháp thể hiện bất mãn. Phần lớn diễn ra hòa bình, nhưng mức độ đối đầu với lực lượng công quyền cao hơn nhiều quốc gia Tây Âu khác.

Điều này khiến mọi sự kiện tập trung đông người - từ chính trị đến thể thao - đều tiềm ẩn nguy cơ mất kiểm soát nếu tình huống vượt khỏi tầm kiểm soát.

Những khu ngoại ô bị bỏ lại phía sau. Tuy nhiên, nhiều học giả cho rằng gốc rễ của vấn đề nằm xa đại lộ Champs-Elysees.

Trong nhiều thập kỷ qua, các cuộc thảo luận về bất ổn xã hội ở Pháp thường xoay quanh khái niệm "banlieue" - những khu ngoại ô tập trung nhà ở xã hội quanh Paris, Marseille, Lyon và nhiều thành phố lớn khác.

Được xây dựng sau Thế chiến thứ Hai để giải quyết khủng hoảng nhà ở, nhiều khu vực trong số này dần trở thành nơi tập trung các hộ gia đình thu nhập thấp và cộng đồng có nguồn gốc nhập cư.

Nhà xã hội học Didier Lapeyronnie, tác giả cuốn Ghetto urbain, cho rằng một số banlieue đã phát triển thành những "thế giới tách biệt", nơi thất nghiệp, thất bại học đường và cảm giác bị phân biệt đối xử tích tụ qua nhiều thế hệ.

Theo ông, điều nguy hiểm nhất không phải nghèo đói, mà là cảm giác bị loại khỏi đời sống kinh tế và xã hội của đất nước.

Nhiều thanh niên lớn lên trong các khu vực này tin rằng cơ hội thăng tiến của họ thấp hơn đáng kể so với phần còn lại của xã hội. Sự mất niềm tin đó tạo nên môi trường dễ phát sinh các hành vi phản kháng hoặc đối đầu với nhà nước.

Nhà xã hội học Loic Wacquant thuộc Đại học California Berkeley cũng cho rằng không nên đơn giản coi các banlieue là "ghetto kiểu Mỹ".

Trong nghiên cứu về nghèo đói đô thị, ông lập luận rằng vấn đề cốt lõi không nằm ở sắc tộc mà ở quá trình "bên lề hóa" kinh tế kéo dài. Khi việc làm công nghiệp biến mất, trong khi cơ hội hòa nhập không theo kịp, một bộ phận dân cư dần bị đẩy ra ngoài lề đời sống kinh tế chính thống.

Theo cách nhìn này, bạo lực không xuất phát từ bóng đá, mà từ những bất mãn xã hội tích tụ trong thời gian dài.

Một hướng giải thích khác liên quan đến mối quan hệ giữa một bộ phận thanh niên ở ngoại ô và cảnh sát. Nhà tội phạm học Sebastien Roche cho rằng các vụ bạo lực sau bóng đá cần được đặt trong cùng bối cảnh với các cuộc bạo loạn năm 2005 hay làn sóng bất ổn năm 2023 sau cái chết của thiếu niên Nahel Merzouk.

Theo ông, nhiều người tham gia các vụ đập phá không phải CĐV bóng đá, mà là những người vốn đã có mâu thuẫn kéo dài với lực lượng công quyền. Các sự kiện đông người chỉ tạo điều kiện để sự đối đầu này bùng phát.

Các vụ bạo lực ở Pháp thường bị so sánh với nạn hooligan từng phổ biến ở Anh trong thập niên 1970-1980. Tuy nhiên, hai hiện tượng này không hoàn toàn giống nhau.

Hooligan Anh chủ yếu xoay quanh các nhóm CĐV có tổ chức, với xung đột giữa các hội fan đối địch, gắn trực tiếp với câu lạc bộ bóng đá.

Trong khi đó, bạo lực sau các chiến thắng bóng đá ở Pháp thường xảy ra bên ngoài sân vận động, lan ra các khu trung tâm thương mại hoặc đường phố. Nhiều người bị bắt không thuộc các nhóm cổ động viên chính thức.

Vì vậy, một số nhà nghiên cứu cho rằng Pháp không đơn thuần đối mặt với "vấn đề bóng đá", mà là vấn đề bạo lực đô thị rộng lớn hơn, trong đó bóng đá chỉ là một thời điểm bùng phát.

Nỗi lo lớn hơn bóng đá. Những ngày sau chiến thắng của PSG, tranh luận tại Pháp nhanh chóng chuyển từ thể thao sang các vấn đề xã hội sâu hơn: bất bình đẳng, hội nhập, niềm tin vào nhà nước và quan hệ giữa thanh niên với lực lượng công quyền.

Không có một cách giải thích duy nhất được đồng thuận. Nhưng đa số giới quan sát đều đồng ý ở một điểm: bóng đá không phải nguyên nhân gốc rễ. Các chiến thắng chỉ tạo ra một không gian nơi những căng thẳng vốn tồn tại từ trước trở nên dễ nhìn thấy hơn.

Hay nói cách khác, PSG không tạo ra bạo lực. Nó chỉ khiến những gì đã tồn tại từ lâu hiện hình rõ ràng trên đường phố nước Pháp.

Hồng Duy tổng hợp

Tin bong da - Goc re gay bao loan sau cac su kien bong da o Phap

Tin bong da - Phap - Nhung vu bao dong sau khi PSG vo dich Champions League mot lan nua lam day len tranh luan ve nhung cang thang xa hoi sau xa phia sau cac su kien bong da lon tai quoc gia nay.

Ban dang xem tin tuc tai trang web https://vuicungbongda.com

Khi PSG danh bai Arsenal de lan thu hai lien tiep vo dich Champions League hom 30/5, hang tram nghin nguoi do xuong duong tai Paris va nhieu thanh pho lon de an mung.

Tai dai lo Champs-Elysees, dong nguoi ken dac, ho reo, dot phao sang va bam coi xe lien tuc. Khu vuc quanh Khai Hoan Mon nhanh chong bi phong toa khi canh sat dung hang rao kiem soat dong nguoi.

O san Parc des Princes, noi hang chuc nghin CDV theo doi tran dau qua man hinh lon, khong khi le hoi keo dai suot nhieu gio. Nhung khi dem xuong, khong phai moi khu vuc deu trong trang thai an mung.

Theo Bo Noi vu Phap, khoang 22.000 canh sat da duoc trien khai tren toan quoc, trong do rieng Paris co khoang 8.000 nguoi nham kiem soat nguy co bao luc. Du vay, nhieu vu dot xe, pha hoai cua hang va dung do voi luc luong an ninh van xay ra tai mot so diem nong quen thuoc. Tham chi, mot nguoi dan ong 23 tuoi tu vong sau khi dieu khien xe may dam vao khoi be tong

Gioi chuc cho biet gan 900 nguoi bi bat giu tren toan quoc, hang tram nguoi bi thuong va nhieu canh sat bi tan cong trong cac vu viec lien quan den dem an mung.

Sang hom sau, khong khi tai Champ de Mars duoi chan thap Eiffel lai hoan toan khac. Hang chuc nghin nguoi tiep tuc do ve day de chao don doi bong trong le dieu hanh. Cac cau thu PSG xuat hien tren xe buyt mui tran, trong tieng ho reo va co do xanh phu kin hai ben duong.

Su doi lap giua mot ben la le hoi bong da va mot ben la bao luc duong pho tiep tuc lam day len cau hoi quen thuoc o Phap: vi sao cac chien thang the thao lon lai thuong di kem bat on xa hoi?

Gioi chuc Phap dua ra cach giai thich quen thuoc: trong cac su kien tap trung dong nguoi luon ton tai mot nhom nho loi dung dam dong de pha hoai, cuop boc hoac doi dau voi canh sat. Theo quan diem nay, bao luc khong phan anh ban chat cua nguoi ham mo bong da, ma la hanh vi cua cac nhom co hoi xuat hien trong moi su kien quy mo lon.

Tuy nhien, cach ly giai nay chua tra loi duoc cau hoi vi sao hien tuong nay lap lai thuong xuyen o Phap, trong khi nhieu quoc gia chau Au khac khong ghi nhan muc do tuong tu trong cac su kien the thao.

Nhieu chuyen gia an ninh va nha nghien cuu xa hoi hoc cho rang sai lam pho bien la xem bong da nhu nguyen nhan truc tiep cua bao luc. Theo ho, chien thang cua PSG khong tao ra mau thuan moi, ma chi tao ra dieu kien de nhung cang thang von ton tai tu truoc boc lo.

Hang chuc nghin nguoi tap trung trong cung khong gian, cam xuc tap the bi day len cao, giao thong bi gian doan va luc luong an ninh phai phan tan tren dien rong. Trong boi canh do, chi can mot nhom nho chu dong gay roi cung co the keo theo phan ung day chuyen.

Day cung la ly do cac vu dot xe, pha hoai tai san cong hay dung do voi canh sat khong chi xuat hien sau bong da, ma con xay ra trong dem giao thua, Quoc khanh 14/7 hoac cac cuoc bieu tinh quy mo lon.

Nhin theo cach nay, chien thang cua PSG khong phai nguyen nhan gay ra bat on. No chi tao ra mot san khau khong lo de nhung bat on von ton tai san trong xa hoi xuat hien cong khai.

Van hoa xuong duong keo dai hang the ky. De hieu hien tuong nay, nhieu chuyen gia cho rang can nhin vao lich su chinh tri - xa hoi cua Phap.

Tu Cach mang Phap nam 1789, Cong xa Paris 1871, phong trao sinh vien nam 1968 cho den phong trao "Ao vang" gan day, duong pho luon la khong gian dac biet trong doi song chinh tri nuoc nay.

Bieu tinh va tu tap dong nguoi la mot phan quen thuoc trong cach xa hoi Phap the hien bat man. Phan lon dien ra hoa binh, nhung muc do doi dau voi luc luong cong quyen cao hon nhieu quoc gia Tay Au khac.

Dieu nay khien moi su kien tap trung dong nguoi - tu chinh tri den the thao - deu tiem an nguy co mat kiem soat neu tinh huong vuot khoi tam kiem soat.

Nhung khu ngoai o bi bo lai phia sau. Tuy nhien, nhieu hoc gia cho rang goc re cua van de nam xa dai lo Champs-Elysees.

Trong nhieu thap ky qua, cac cuoc thao luan ve bat on xa hoi o Phap thuong xoay quanh khai niem "banlieue" - nhung khu ngoai o tap trung nha o xa hoi quanh Paris, Marseille, Lyon va nhieu thanh pho lon khac.

Duoc xay dung sau The chien thu Hai de giai quyet khung hoang nha o, nhieu khu vuc trong so nay dan tro thanh noi tap trung cac ho gia dinh thu nhap thap va cong dong co nguon goc nhap cu.

Nha xa hoi hoc Didier Lapeyronnie, tac gia cuon Ghetto urbain, cho rang mot so banlieue da phat trien thanh nhung "the gioi tach biet", noi that nghiep, that bai hoc duong va cam giac bi phan biet doi xu tich tu qua nhieu the he.

Theo ong, dieu nguy hiem nhat khong phai ngheo doi, ma la cam giac bi loai khoi doi song kinh te va xa hoi cua dat nuoc.

Nhieu thanh nien lon len trong cac khu vuc nay tin rang co hoi thang tien cua ho thap hon dang ke so voi phan con lai cua xa hoi. Su mat niem tin do tao nen moi truong de phat sinh cac hanh vi phan khang hoac doi dau voi nha nuoc.

Nha xa hoi hoc Loic Wacquant thuoc Dai hoc California Berkeley cung cho rang khong nen don gian coi cac banlieue la "ghetto kieu My".

Trong nghien cuu ve ngheo doi do thi, ong lap luan rang van de cot loi khong nam o sac toc ma o qua trinh "ben le hoa" kinh te keo dai. Khi viec lam cong nghiep bien mat, trong khi co hoi hoa nhap khong theo kip, mot bo phan dan cu dan bi day ra ngoai le doi song kinh te chinh thong.

Theo cach nhin nay, bao luc khong xuat phat tu bong da, ma tu nhung bat man xa hoi tich tu trong thoi gian dai.

Mot huong giai thich khac lien quan den moi quan he giua mot bo phan thanh nien o ngoai o va canh sat. Nha toi pham hoc Sebastien Roche cho rang cac vu bao luc sau bong da can duoc dat trong cung boi canh voi cac cuoc bao loan nam 2005 hay lan song bat on nam 2023 sau cai chet cua thieu nien Nahel Merzouk.

Theo ong, nhieu nguoi tham gia cac vu dap pha khong phai CDV bong da, ma la nhung nguoi von da co mau thuan keo dai voi luc luong cong quyen. Cac su kien dong nguoi chi tao dieu kien de su doi dau nay bung phat.

Cac vu bao luc o Phap thuong bi so sanh voi nan hooligan tung pho bien o Anh trong thap nien 1970-1980. Tuy nhien, hai hien tuong nay khong hoan toan giong nhau.

Hooligan Anh chu yeu xoay quanh cac nhom CDV co to chuc, voi xung dot giua cac hoi fan doi dich, gan truc tiep voi cau lac bo bong da.

Trong khi do, bao luc sau cac chien thang bong da o Phap thuong xay ra ben ngoai san van dong, lan ra cac khu trung tam thuong mai hoac duong pho. Nhieu nguoi bi bat khong thuoc cac nhom co dong vien chinh thuc.

Vi vay, mot so nha nghien cuu cho rang Phap khong don thuan doi mat voi "van de bong da", ma la van de bao luc do thi rong lon hon, trong do bong da chi la mot thoi diem bung phat.

Noi lo lon hon bong da. Nhung ngay sau chien thang cua PSG, tranh luan tai Phap nhanh chong chuyen tu the thao sang cac van de xa hoi sau hon: bat binh dang, hoi nhap, niem tin vao nha nuoc va quan he giua thanh nien voi luc luong cong quyen.

Khong co mot cach giai thich duy nhat duoc dong thuan. Nhung da so gioi quan sat deu dong y o mot diem: bong da khong phai nguyen nhan goc re. Cac chien thang chi tao ra mot khong gian noi nhung cang thang von ton tai tu truoc tro nen de nhin thay hon.

Hay noi cach khac, PSG khong tao ra bao luc. No chi khien nhung gi da ton tai tu lau hien hinh ro rang tren duong pho nuoc Phap.

Hong Duy tong hop